Gezondheid volgens de WHO: meer dan alleen niet ziek zijn

De algemeen bekende definitie van gezondheid van de Wereldgezondheidsorganisatie, kortweg WHO, is dat gezondheid een toestand is van volledig lichamelijk, geestelijk en sociaal welbevinden. Deze omschrijving gaat dus verder dan alleen het niet hebben van ziekte of klacht.

Het brede idee achter gezondheid

Bij gezondheid denken veel mensen in eerste instantie aan het geen pijn hebben of niet ziek zijn. Maar de bekendste omschrijving van de WHO legt uit dat het verder gaat dan dat. Volgens deze bekende visie is gezondheid het gevoel dat je je lichamelijk fijn voelt, in je hoofd rustig bent en je prettig voelt in contact met anderen. De omschrijving gaat dus niet alleen over het lijf, maar ook over het verstand en het dagelijkse leven met andere mensen. Dit maakt het idee van gezondheid veel breder en ook wat lastiger om precies te meten of te beoordelen.

De oorsprong en invloed van de WHO-definitie

De Wereldgezondheidsorganisatie, afgekort WHO, bestaat sinds 1948. Al dat jaar werd deze bekende definitie opgesteld. In de jaren daarna werd deze omschrijving door veel landen, dokters en organisaties gebruikt om te praten over gezondheid. Tot nu toe is de WHO-definitie in vele stukken beleid, onderzoeken en in het onderwijs terug te vinden. Het is inmiddels algemeen geaccepteerd als uitgangspunt over wat gezondheid betekent. Door deze uitleg is langzaam het denken over gezondheid veranderd. Steeds meer mensen zien gezond zijn als meer dan geen ziekte.

Kritiek en nieuwe ideeën over gezondheid

Niet iedereen vindt de omschrijving van de WHO helemaal passend. Sommige mensen zeggen dat het idee van “volledig” welzijn veel te streng is. Bijna niemand voelt zich altijd helemaal goed, zowel fysiek als psychisch. Ook zijn er veel mensen met een ziekte of beperking die zich toch gezond voelen. Kun je jezelf dan niet gezond noemen, als je goed omgaat met klachten? Dat is een vraag die veel wordt gesteld. Om deze reden wordt gezondheid door anderen nu ook gezien als het kunnen aanpassen aan het leven, zelfs als je niet helemaal klachtenvrij bent. Bijvoorbeeld: als iemand met diabetes zelf zijn suiker goed in de gaten houdt en verder goed kan meedoen op school of werk, voelt hij zich ook gezond, ondanks die chronische aandoening. Dit is een voorbeeld van hoe breed gezondheid gezien kan worden.

Gezondheid in het dagelijks leven

In de praktijk blijkt dat mensen, artsen en verzorgers gezondheid op allerlei manieren invullen. Voor de een betekent het volop kunnen sporten, voor de ander is het vriendelijkheid voelen op het werk, en weer een ander denkt aan rustig in het hoofd zijn. Deze verschillende invullingen zijn allemaal logisch, want iedereen is anders. Toch blijft de WHO-definitie voor veel organisaties een belangrijk uitgangspunt. Overheden, scholen en bedrijven gebruiken het idee van bredere gezondheid als basis voor hun keuzes. Zo komt het regelmatig terug in plannen voor gezonde buurten, zorg, sport en onderwijs. Het laat zien dat gezondheid niet voor iedereen hetzelfde is en dat er niet slechts één goede uitleg is.

Veranderingen in het denken over gezondheid

Het idee dat gezondheid alleen maar gaat over niet ziek zijn, wordt steeds minder gebruikt. Steeds meer mensen vinden het gewoon dat gezondheid ook te maken heeft met veerkracht, omgaan met tegenslag en de balans tussen lichaam en hoofd. Dit past ook bij wat in de samenleving belangrijk wordt gevonden: kunnen meedoen, zelf beslissen en plezier ervaren. De algemeen gebruikte omschrijving van de WHO helpt hierbij, maar krijgt soms een andere uitleg. Nieuwe benaderingen, zoals het begrip positieve gezondheid, zijn daarvan een voorbeeld. Die leggen meer de nadruk op wat je wél kunt, ook als je leeft met klachten.

Gezondheid blijft voor iedereen belangrijk

Of je nu jong bent of oud, gezond zijn speelt altijd een rol in het dagelijks leven. Het bepaalt je energie, je emoties en hoeveel je kunt ondernemen. De visie van de WHO helpt om over gezondheid na te denken en het samen te bespreken. Iedereen mag zelf bepalen wat gezondheid voor hem of haar betekent. Belangrijk is dat gezondheid voor iedereen meer inhoudt dan alleen maar het afwezig zijn van klachten. Het begrip blijft zich ontwikkelen, omdat onze samenleving en onze behoeften veranderen.

Veelgestelde vragen over de definitie van gezondheid volgens de WHO

Wat betekent de definitie van gezondheid van de WHO precies?

De definitie van de WHO betekent dat gezondheid niet alleen het ontbreken van ziekte is, maar ook dat je je prettig voelt in je lichaam, in je hoofd en in het contact met anderen.

Waarom werd de definitie van de WHO soms als “te strikt” gezien?

De WHO-definitie spreekt over “volledig” welbevinden. Dat betekent dat zelfs kleine klachten voor sommige mensen meteen als “ongezond” zouden worden gezien, terwijl veel mensen met een beperking zich toch gezond voelen. Daarom wordt het soms te streng gevonden.

Wat wordt er bedoeld met “brede” gezondheid?

Brede gezondheid betekent dat gezond zijn niet alleen om het lichaam draait, maar ook om je mentale toestand, je sociale contacten en je eigen geluk of tevredenheid. Het is dus een algemeen begrip dat al deze onderdelen samen beschrijft.

Hoe kwam de definitie van de WHO tot stand?

De WHO-definitie werd in 1948 opgesteld door een groep deskundigen. Zij wilden dat gezond zijn niet alleen over de afwezigheid van klachten ging, maar over prettig leven als geheel.

Zijn er nieuwe ideeën over gezondheid naast de WHO-definitie?

Ja, tegenwoordig zijn er nieuwe benaderingen van gezondheid. Eén daarvan is “positieve gezondheid”. Deze visie kijkt vooral naar wat iemand nog kan doen en hoe iemand omgaat met klachten en uitdagingen in het leven.