De 6 dimensies van positieve gezondheid: zo kijk je breder naar welzijn

Positieve gezondheid in het dagelijkse leven

Veel mensen denken bij gezondheid snel aan het lichaam. Ben je ziek of heb je pijn, dan moet dat overgaan en ben je weer gezond, is het idee. Toch is de werkelijkheid vaak minder simpel. Gezondheid gaat ook over hoe je je voelt, wat je doet op een dag en hoe je omgaat met moeilijke momenten. Positieve gezondheid brengt dit gewone, dagelijkse gevoel in beeld door naar zes verschillende gebieden in je leven te kijken. Dit helpt om te ontdekken waar je blij mee bent of waar het misschien beter kan. Met deze brede blik zie je wat er allemaal meespeelt in jouw leven en welzijn.

De zes vlakken van het positieve gezondheid model

De zes dimensies van positieve gezondheid zijn: lichaamsfuncties, mentaal welbevinden, zingeving, Kwaliteit van leven, sociaal leven en dagelijks functioneren. Elk vakje laat een ander stukje van het leven zien. Lichaamsfuncties gaan bijvoorbeeld over eten, slapen en bewegen. Mentaal welbevinden heeft te maken met hoe je je voelt in je hoofd. Zingeving is het gevoel dat je leven ergens om draait. Kwaliteit van leven betekent hoe tevreden je bent over hoe het nu gaat. Sociaal leven draait om contacten met familie, vrienden en collega’s. Tot slot is er het dagelijks functioneren: denk aan zelf boodschappen doen, werken of zorgen voor je huis. Door deze zes vlakken alle aandacht te geven, zie je pas hoe algemeen gezondheid eigenlijk is en hoeveel invloed allerlei dingen op je leven hebben.

Het praktische gebruik van het spinnenweb

Om deze zes dimensies van positieve gezondheid begrijpelijk te maken, is er een handig hulpmiddel: het zogenaamde spinnenweb. Dit is een soort tekening waarop de zes gebieden naast elkaar staan, als punten die samen een web vormen. Door jezelf bij elk gebied een paar algemene vragen te stellen, krijg je een goed beeld van je eigen situatie. Je vult bijvoorbeeld in of je voldoende energie hebt, hoe je stemming is, of je genoeg betekenis in je dagelijks leven voelt en of je vrienden om je heen hebt. Zo’n spinnenweb laat meteen zien waar het goed loopt en waar je misschien hulp of aandacht nodig hebt. Het zorgt ervoor dat je niet alleen aan je gezondheid denkt bij zieke gevoelens, maar ook kijkt naar wat je leven fijn of juist lastig maakt.

Meer inzicht en eigen regie voor iedereen

Een bijzonder voordeel van positieve gezondheid is de nadruk op wat mensen zelf willen en kunnen. In gesprekken met bijvoorbeeld zorgverleners kun je het spinnenweb gebruiken om te vertellen wat voor jou belangrijk is. Zo wordt het algemene gesprek persoonlijker en kan bijvoorbeeld een dokter of coach beter meedenken met jouw situatie. Maar ook zonder hulp van anderen kun je zelf met de zes dimensies aan de slag. Het geeft inzicht in hoe breed welzijn is, welke kleine dingen het verschil maken en op welke vlakken er iets te winnen valt in het dagelijks leven. Door deze aanpak ga je veel bewuster kijken naar je eigen keuzes, je energieniveau, je motivatie en je contacten met anderen. Je staat sterker in je schoenen, leert jezelf beter kennen en krijgt zo meer grip op je eigen leven.

Veelgestelde vragen over de 6 dimensies van positieve gezondheid

• Wat betekent het om bredere aandacht te hebben voor positieve gezondheid? Bredere aandacht betekent dat je niet alleen naar het lichaam kijkt, maar ook naar gevoelens, relaties, het dagelijks leven, de zin die je ervaart en hoe tevreden je bent. Dit geeft een compleet beeld van je welzijn.
• Hoe gebruik je het spinnenweb van positieve gezondheid in het dagelijks leven? Het spinnenweb gebruik je door bij elk van de zes gebieden punten te geven aan hoe goed het nu gaat. Zo zie je waar je blij mee bent en waar misschien nog ruimte voor verbetering is. Het helpt om bewuster met je eigen welzijn bezig te zijn.
• Voor wie is positieve gezondheid bedoeld? Positieve gezondheid is voor iedereen. Je kunt ermee aan de slag op school, thuis, in de zorg of op het werk. Het is bedoeld om iedereen te helpen breder te kijken naar wat goed voor je is, ongeacht je leeftijd of beroep.
• Wat kun je doen als je op één vlak minder tevreden bent? Als je op één van de zes vlakken van positieve gezondheid minder tevreden bent, kun je kijken of je daar kleine veranderingen in kunt maken. Je kunt bijvoorbeeld met iemand praten, een ander dagritme proberen of hulp zoeken als dat nodig is. Het belangrijkste is dat je weet dat gezondheid uit meerdere delen bestaat.