Een gezonde-leefstijl lijkt heel gewoon, toch krijgen we ongemerkt stoffen binnen die minder gezond zijn, zoals PFAS. Deze stoffen kom je tegen in de lucht, het water en soms in voedsel. PFAS zijn gemaakt door mensen en komen niet van nature voor in onze omgeving. Ze zijn niet direct te zien of te ruiken, maar kunnen wel gevolgen hebben voor je lichaam.
Wat zijn PFAS en waar kom je ze tegen
PFAS staat voor per- en polyfluoralkylstoffen. Dit zijn chemische stoffen die water, vet en vuil afstoten. Ze worden gebruikt in pannen met anti-aanbaklaag, regenkleding, tapijten en brandblusschuim. Ook in de industrie maken ze gebruik van deze stoffen, bijvoorbeeld bij het maken van elektronica of verpakkingen. Daardoor komen PFAS in het milieu terecht. Je vindt ze terug in de bodem, het grondwater en soms in eten zoals vis of vlees. PFAS breken heel langzaam af en blijven lang in het milieu en in het lichaam.
Hoe PFAS in het lichaam komen
PFAS kun je binnenkrijgen door te drinken, te eten of te ademen. Vooral via voedsel krijgen mensen deze stoffen binnen. Denk aan vis uit rivieren waar veel PFAS in zit of aan drinkwater waar sporen van deze stoffen zijn gevonden. Groente uit de moestuin kan PFAS bevatten als de bodem vervuild is. Daarnaast kun je PFAS inademen via stofdeeltjes of damp in huis. Vooral mensen die vlakbij fabrieken wonen, krijgen soms meer binnen dan anderen. Het lichaam slaat PFAS op in het bloed en organen. Het afbreken duurt jaren, waardoor de hoeveelheid langzaam kan oplopen.
Het effect van PFAS op gezondheid
Wetenschappers doen veel onderzoek naar de invloed van PFAS op de gezondheid. Er zijn aanwijzingen dat deze stoffen invloed hebben op je weerstand. Mensen met veel PFAS in het bloed maken soms minder antistoffen aan na een vaccinatie. Verder zijn er tekenen dat de kans op een kleinere baby bij de geboorte groter wordt als vrouwen zwangeren veel PFAS binnenkrijgen. Ook zijn er onderzoeken waarbij het cholesterolgehalte in het bloed hoger was bij mensen met meer PFAS. Er zijn nog meer mogelijke gevolgen, zoals een verhoogde kans op sommige vormen van kanker, leverproblemen en verandering in hormonen. Maar veel is nog niet helemaal duidelijk en onderzoek gaat verder.
Wat je kunt doen voor minder PFAS
PFAS helemaal vermijden is lastig, want deze stoffen zijn wijdverspreid. Toch kun je een aantal dingen doen om de hoeveelheid kleiner te maken. Was nieuwe kleren en pannen eerst goed af voor je ze gebruikt. Eet afwisselend en kies niet altijd voor dezelfde soort vis of vlees. Kook of bak liever in een pan zonder anti-aanbaklaag als je niet goed weet wat erin zit. Gebruik indien mogelijk leidingwater, want dit wordt streng gecontroleerd. Let op waar je groente en fruit kweekt, vooral in de buurt van vervuilde plekken. Zo kan elke stap klein lijken, samen dragen ze bij aan het verkleinen van de hoeveelheid PFAS in je lichaam.
Een gezonde-leefstijl als basis
Gezond leven helpt niet alleen tegen PFAS, het zorgt er ook voor dat je lichaam sterker wordt. Door gevarieerd te eten, genoeg te bewegen en voldoende te slapen, houd je je afweer in goede vorm. Zo kan het lichaam beter omgaan met stoffen uit de omgeving. Wil je extra opletten? Eet dan ook voldoende groente en fruit, en drink vooral water. Mensen die kiezen voor een gezonde-leefstijl zijn beter beschermd tegen veel problemen, ook als er minder goeds in de omgeving zit. Iedereen kan beginnen op zijn eigen manier, met stappen die bij hem passen.
Meest gestelde vragen over PFAS en je gezondheid
Wat zijn de belangrijkste bronnen van PFAS in mijn voedsel? PFAS komen vooral voor in vis uit rivieren, schaaldieren, eieren, vlees en soms in groenten uit vervuilde bodem. Eten uit winkels wordt streng gecontroleerd op deze stoffen.
Hoe lang blijft PFAS in het lichaam? PFAS blijven jaren in het lichaam opgeslagen, soms wel tien jaar of langer. Daardoor hopen deze stoffen zich langzaam op als je ze steeds weer binnenkrijgt.
Kun je PFAS verwijderen uit drinkwater? Gewoon kraanwater wordt al goed gecontroleerd. Extra filters kunnen sommige soorten PFAS eruit halen, maar niet alles. Flessenwater bevat soms ook kleine hoeveelheden.
Is het gevaarlijk als ik een keer voedsel eet met veel PFAS? Een keer iets eten met meer PFAS is meestal niet direct gevaarlijk. Het probleem ontstaat als je steeds kleine beetjes binnenkrijgt in de loop van jaren.
Moet ik me zorgen maken als ik langs een fabriek woon? Mensen die dichtbij fabrieken wonen waar PFAS worden gebruikt, krijgen vaak meer binnen. Overheden onderzoeken deze plekken en geven soms advies over wat je zelf kunt doen.
Geef een reactie