De kleur van de tong en je gezondheid
Veel mensen staan er niet bij stil hoeveel de tong zegt over je mind-en-body gezondheid. Tijdens het tandenpoetsen kijken de meeste mensen vooral naar hun tanden, maar je tong kan je veel laten zien over hoe je je voelt en hoe je lichaam eraan toe is. De kleur, vorm en het laagje op je tong geven soms een eerste teken dat er misschien iets niet klopt in je lichaam. Ook artsen in verschillende delen van de wereld kijken naar de tong als een soort graadmeter voor gezondheid. In deze blog lees je hoe de tong verbinding maakt tussen het lichamelijke en het mentale, en waar je zelf op kunt letten.
De kleur van je tong vertelt vaak iets over hoe het in je lichaam is gesteld. Een gezonde tong is meestal roze en soepel. Als je tong erg bleek is, kan dat wijzen op een ijzertekort of soms bloedarmoede. Rode plekken of een volledig vuurrode tong komen soms voor bij mensen met koorts, ontstekingen of na het eten van pittig voedsel, maar het kan ook een signaal zijn dat je mind en body uit balans zijn. Een te rode, gezwollen of gladde tong kan soms een teken zijn van ontsteking (zoals glossitis) of vitaminetekort. Is je tong paars of blauwachtig? Dat kan soms wijzen op problemen met de bloedsomloop. Bij een gele gloed kan er sprake zijn van slechte mondhygiëne, roken, medicijngebruik of een leverprobleem. Een grijze, zwarte of bruine tong komt weinig voor, maar kan door schimmelinfecties of bijvoorbeeld een slechte mondverzorging ontstaan. Kijk dus eens naar de kleur van je tong, vooral als je je niet fit voelt.
Wat het oppervlak van de tong laat zien over je mind-en-body
Het oppervlak van de tong hoort een beetje bobbelig en vochtig te zijn door de kleine smaakpapillen, met een dun wit laagje op de tong. Ziet jouw tong er heel glad uit, dan kan dit bijvoorbeeld wijzen op een tekort aan bepaalde vitamines of het gevolg zijn van een ontsteking. Scheurtjes of groeven op de tong kunnen aangeboren zijn, maar als ze ineens opvallen en je hebt ook andere klachten, let daar dan even op. Een hele droge tong, of een tong die gevoelig en pijnlijk aanvoelt, zegt ook iets over je lichaamstoestand. Vanuit mind-en-body gekeken kan stress invloed hebben op je tong; sommigen krijgen hierdoor zweertjes of een branderig gevoel op de tong als ze spanning ervaren. Die wisselwerking laat zien dat mond en lichaam met elkaar verbonden zijn.
Wit beslag, vlekjes en andere veranderingen
Naast kleur en vorm is het laagje op je tong belangrijk. Een dun wit laagje is normaal. Zit er veel wit, geel of groen beslag, is het dik of plakkerig, dan kun je denken aan een schimmelinfectie zoals spruw, of een slechte spijsvertering. Geel beslag komt voor bij mensen die veel roken of bepaalde medicijnen gebruiken, en soms bij spijsverteringsproblemen. Een branderig gevoel, witte vlekjes of blaasjes op de tong kunnen naast stress ook duiden op een virus of bacterie, soms ook op irritatie door pittig eten of roken. Zie je kleine ronde witte plekken, met een rode rand eromheen, dan kan dat lijken op een soort “landkaarttong.” Dit is meestal onschuldig, maar het vertelt je wel iets over het samenspel tussen mind en body: in periodes van stress zie je veranderingen soms duidelijker terug op de tong. Let op: merk je vreemde of pijnlijke veranderingen die na twee weken niet weg zijn, neem dan contact op met een arts of tandarts.
De relatie tussen tong en je lichamelijk én geestelijk welzijn
In sommige landen en bij alternatieve geneeswijzen kijkt men al honderden jaren naar de tong om te zien hoe het binnenin iemand is gesteld. In de Chinese geneeskunst hoort bij elk deel van de tong een eigen orgaan en worden bijvoorbeeld kleur, vorm en laagjes op een speciale manier bekeken. Ook in het Westen gebruiken artsen de tong als aanwijzing bij ziekte. Je tong laat vaak als eerste kleine veranderingen zien, nog voordat je andere klachten merkt. Denk aan een branderig gevoel door stress of een dikke witte aanslag bij verkoudheid of diabetes. Ook als je je soms somber of gespannen voelt, kan dat effect hebben op je tong; pijn, droge plekken en slijtage aan de zijkanten van de tong kunnen samengaan met stress of angst. De tong is een soort bruggenbouwer tussen je lichaam en je gevoel. Juist doordat je tong makkelijk zichtbaar is, kan hij je helpen om goed op jezelf te letten.
Goed zorgen voor je tong en wat je kunt doen bij afwijkingen
Een goede mondverzorging helpt je tong gezond te houden. Poets niet alleen je tanden, maar maak ook elke dag je tong voorzichtig schoon. Dat kun je doen met de achterkant van je tandenborstel of een speciale tongschraper. Spoel daarna je mond goed na. Probeer zoveel mogelijk te drinken en vermijd zeer pittig eten als je tong gevoelig of geïrriteerd is. Blijf je maar klachten houden of heb je pijnlijke plekken die niet weggaan, ga dan naar de huisarts of tandarts; soms is er meer aan de hand. Houd je tong in de gaten als je medicijnen gebruikt die droge mond veroorzaken. Let op je voeding zodat je genoeg vitamines binnenkrijgt, want een tekort kan zichtbaar zijn op de tong en klachten geven. Is je tong steeds droog, branderig of pijnlijk, dan kun je samen met een arts zoeken naar de oorzaak.
Veelgestelde vragen over wat je tong zegt over je gezondheid
Waarom kijken artsen vaak naar je tong bij een onderzoek?
Artsen kijken naar je tong omdat de tong snel veranderingen laat zien bij ziekte. De kleur, het laagje en de vorm zeggen soms iets over je gezondheid, zoals ontstekingen, infecties of tekorten aan vitamines.
Wat moet ik doen als ik rare vlekken of een andere kleur op mijn tong zie?
Als je ineens rare vlekken, pijn of een andere kleur op je tong ziet en het blijft langer dan twee weken, is het verstandig om je huisarts of tandarts te vragen om advies.
Heeft stress invloed op je tong?
Stress heeft invloed op je tong. Je kunt sneller kloofjes, een brandend gevoel, zweertjes of een droge mond krijgen bij veel spanning of in periodes waarin je minder goed in je vel zit.
Hoe kun je zelf je tong het beste schoonmaken?
Je tong schoonmaken kan met een zachte tandenborstel of een speciale tongschraper. Doe dit iedere dag na het poetsen van je tanden en spoel daarna je mond goed uit.
Kan een afwijking aan de tong vanzelf overgaan?
Afwijkingen zoals een lichte aanslag, kleine wondjes of zweertjes aan de tong gaan vaak vanzelf over in een paar dagen. Blijft een verandering langer dan twee weken bestaan, laat het dan even controleren door een arts of tandarts.
