Wat betekent gezondheid volgens de WHO?

De WHO gezondheid definitie is wereldwijd bekend als een belangrijke omschrijving van gezondheid en geeft algemeen aan wat mensen verstaan onder gezond zijn. Toch kijken niet alle landen, zorgverleners of onderzoekers precies hetzelfde naar deze beschrijving. In deze blog lees je wat de WHO zegt over gezondheid, wat de kritiekpunten zijn en waarom er steeds breder wordt gekeken naar wat gezondheid betekent.

De klassieke definitie van de WHO

De Wereldgezondheidsorganisatie, in het Engels World Health Organization (WHO), formuleerde de bekendste algemene definitie in 1948. Volgens deze definitie is gezondheid “een toestand van volledig fysiek, geestelijk en sociaal welbevinden en niet alleen het ontbreken van ziekte of gebrek”. Met andere woorden: mensen zijn pas gezond als ze zich lichamelijk, mentaal en sociaal goed voelen, en als ze geen ziekte hebben. Dit klinkt misschien logisch, toch laten veel mensen en deskundigen zien dat deze oude omschrijving wat te strak en dwingend is voor het dagelijks leven van nu. Niet iedereen voelt zich altijd op alle vlakken helemaal goed, maar voelt zich toch gezond genoeg om te werken, te leren of te genieten van het leven.

Kritiek en beperkingen van de klassieke kijk

Deze manier van omschrijven bracht veel duidelijkheid in de jaren na de Tweede Wereldoorlog. De WHO wilde laten zien dat gezondheid meer is dan niet ziek zijn. Toch ontstond er in de loop der tijd ook kritiek. Veel mensen vinden het woord ‘volledig’ lastig. Bijna niemand voelt zich altijd helemaal fysiek, mentaal én sociaal ideaal. Volgens critici is het te zwart wit: je bent óf in perfecte staat of niet gezond. Ook verandert de kijk op gezondheid. Steeds meer onderzoekers wijzen erop dat mensen vaak met een beperking, ziekte of psychische klachten toch een goed leven kunnen hebben en zich gezond kunnen voelen. Gezondheid blijkt in het echte leven vaak een combinatie van factoren te zijn en niet één vaste toestand. Dit leidt tot discussies over wat gezond zijn echt betekent en wat iemand daarvoor nodig heeft.

Gezondheid als aanpassingsvermogen en veerkracht

Steeds vaker gaan deskundigen uit van een bredere benadering. Zij zien gezondheid als het vermogen om zich aan te passen en zelf regie te houden op het leven, ook als niet alles volgens plan loopt. Dit nieuwe denken is ontwikkeld door meerdere onderzoekers en sluit aan bij hoe veel mensen hun gezondheid vandaag de dag beleven. Het gaat veel minder om het behalen van perfectie en veel meer om de mogelijkheid om met tegenslagen om te gaan, zowel bij ziektes als bij dagelijkse gebeurtenissen. Hierdoor verschuift de nadruk van een vaststaand ideaal naar omgaan met veranderingen in het leven.

Van individueel gevoel naar brede aanpak

Deze bredere kijk op gezondheid raakt steeds meer ingeburgerd, niet alleen in de zorg maar ook in het onderwijs, beleid en buurten. Het besef groeit dat zaken zoals een fijn huis, voldoende geld, sociale contacten en een veilige omgeving net zo belangrijk zijn voor gezondheid als het niet hebben van een ziekte. Ook voedsel, beweging, slapen en psychische ondersteuning worden meegenomen in een brede gezondheid benadering. Het betekent dus dat iedereen op zijn eigen manier invulling kan geven aan gezondheid. Voor de één betekent het rustig kunnen slapen, voor de ander misschien het hebben van genoeg energie om het werk of school te doen. Hierdoor ontstaat er ruimte voor persoonlijke verschillen en kan iedereen, op zijn eigen niveau, aan zijn gezondheid werken. Dat maakt deze brede benadering toegankelijk en algemeen toepasbaar voor iedereen, jong en oud.

Meest gestelde vragen over de WHO gezondheid definitie

• Wat is het belangrijkste verschil tussen de klassieke WHO definitie en nieuwe ideeën over gezondheid?

  Het grootste verschil is dat de WHO gezondheid als een perfecte toestand ziet. Nieuwe ideeën leggen meer de nadruk op veerkracht en het omgaan met veranderingen, ook als er klachten of beperkingen zijn.

• Waarom wordt de definitie van de WHO als te strak gevonden?

  De klassieke omschrijving is streng omdat gezondheid alleen ‘volledig’ bestaat. Bijna niemand voldoet daar altijd aan. Mensen met klachten kunnen zich toch gezond voelen.

• Wat betekent ‘gezondheid’ als aanpassingsvermogen?

  Gezondheid als aanpassingsvermogen betekent dat je gezond bent als je je kunt aanpassen aan moeilijke situaties, stress of ziekten, en zelf beslissingen kunt nemen over je leven.

• Hoe kijkt men tegenwoordig breder naar gezondheid?

  Veel mensen en organisaties rekenen nu dingen als geld, een goede leefomgeving, sociale contacten en jezelf nuttig voelen mee bij gezondheid. Niet alleen lichamelijk en mentaal welbevinden telt mee.

• Is de WHO definitie vandaag nog bruikbaar?

  De WHO definitie wordt nog vaak gebruikt als uitgangspunt, maar veel mensen vinden aanvullende uitleg nodig om beter aan te sluiten bij het dagelijks leven en wat mensen echt belangrijk vinden in hun gezondheid.