Dit vertelt je ontlasting over jouw gezondheid

Je ontlasting is een duidelijk teken van hoe goed je een gezonde-leefstijl volgt en hoe het met je gezondheid gaat. Poep klinkt misschien een gek onderwerp, maar het zegt veel over wat er in je lichaam gebeurt. De kleur, vorm en geur van ontlasting geven aanwijzingen of alles goed verloopt in je spijsvertering. Veel mensen weten niet dat kleine veranderingen soms een simpele oorzaak hebben, maar soms geven ze ook signalen af dat er meer aan de hand is. Je hoeft niet elke dag te kijken, maar het is goed als je af en toe oplet wat er in de wc achterblijft.

De kleur van ontlasting geeft belangrijke informatie

De meeste mensen weten dat bruine poep normaal is. Dit komt door gal, een stof die in je lever wordt gemaakt en helpt bij het verteren van vetten. Wanneer je poep bruin van kleur is, is dat een gewoon teken van een gezond werkend lichaam. Lichtgekleurde of gele poep kan aangeven dat je gal niet goed haar werk doet of dat je vet niet goed wordt opgenomen. Een groene kleur komt bij jongere kinderen ook wel eens voor, meestal als ze veel groenten hebben gegeten of als de spijsvertering snel werkt. Rode of zwarte ontlasting kan schrikken zijn. Soms komt het van eten dat sterk kleurt, zoals bietjes. Maar als je geen apart gekleurd voedsel hebt gegeten, kun je beter even contact opnemen met de huisarts omdat bloed in de ontlasting soms gebeurt bij wondjes in je darmen of bij aambeien, maar het kan ook duiden op andere problemen, zoals een ontsteking.

Vorm en structuur vertellen veel over je darmen

Een goed gevormde, zachte drol die een beetje als een worst het water in glijdt, wijst meestal op een goede spijsvertering en een gebalanceerd dieet. Als jouw ontlasting erg hard is, heb je misschien te weinig vezels binnengekregen of te weinig gedronken. Dit is vaak gemakkelijk op te lossen door wat meer groenten, fruit en volkoren producten te gaan eten en vaker water te drinken. Diarree, waarbij de poep vooral uit water bestaat, kan ontstaan als je moe bent, zenuwachtig, of als je een buikvirus hebt. Het is handig om te weten dat de ontlasting niet elke dag precies hetzelfde hoeft te zijn en dat stress of veranderen van eten ook invloed heeft. Bij aanhoudende dunne ontlasting die niet duidelijk door bijvoorbeeld diarree of spanningen komt, is het verstandig je huisarts te bellen.

Gevoel en geur van poep hangen samen met wat je eet

De geur van ontlasting wordt sterker naarmate er meer eiwit wordt verteerd. Vooral als je veel vlees of vis eet, ruikt het sterker dan wanneer je vooral plantaardig eet. Bepaalde voedingsmiddelen, zoals spruitjes, uien of knoflook, kunnen ook een sterkere lucht geven. Het is normaal dat poep niet lekker ruikt, maar een echt afwijkende geur, of een geur die altijd anders is dan je gewend bent, kan wijzen op een probleem met je spijsvertering of op een verandering in je darmbacteriën. Ook bij flinke verstopping kan je poep extra gaan ruiken. Bij een gezonde-leefstijl eet je veel vezels, drink je genoeg en beweeg je regelmatig. Zo blijft de geur van je poep meestal binnen normale grenzen.

Dit doe je met signalen van je ontlasting

Poep verschilt van dag tot dag en dat is normaal. Toch zijn er dingen waar je op kunt letten om te zorgen dat je darmen gezond blijven. Als je merkt dat je poep langer anders blijft, bijvoorbeeld langdurig dun, juist te hard, of een andere kleur krijgt, let dan op je verdere gezondheid. Snel moe zijn, buikpijn of afvallen zijn signalen waarbij je altijd de huisarts moet bellen. Kleine veranderingen komen regelmatig voor en passen meestal bij iets onschuldigs, zoals een andere maaltijd, stress of een korte infectie. Door gezond te eten, voldoende te bewegen en regelmatig water te drinken, geef je je darmen de beste kans om hun werk goed te doen. Regelmatig aandacht geven aan je ontlasting hoort bij goed voor jezelf zorgen en past in een dagelijkse gezonde-leefstijl.

Meest gestelde vragen over wat je ontlasting vertelt over je gezondheid

• Wat zegt een groene kleur van ontlasting over mijn gezondheid?

  Groene ontlasting kan voorkomen als je veel bladgroenten eet of als je darmen sneller werken dan normaal. Het is meestal onschuldig en verdwijnt vanzelf als je voeding of spijsvertering weer normaal wordt.

• Kan stress invloed hebben op mijn ontlasting?

  Stress heeft invloed op hoe je darmen werken. Dit kan zorgen voor dunnere ontlasting of juist verstopping. Als stress minder wordt, keert de ontlasting vaak weer terug naar normaal.

• Wanneer moet ik naar de dokter als mijn ontlasting anders is?

  Let op als je poep langer dan een paar dagen duidelijk anders blijft, bijvoorbeeld heel dun, erg hard, zwart of rood zonder duidelijke reden, of als je ook buikpijn of onverklaarbaar gewichtsverlies hebt. Neem dan contact op met je huisarts.

• Hoe houd ik mijn ontlasting gezond?

  Gezonde ontlasting krijg je door een vezelrijk voedingspatroon, voldoende drinken en genoeg beweging. Vezels zitten in volkoren producten, fruit, groenten en peulvruchten. Dit hoort bij een gezonde-leefstijl.

• Wat betekent het als mijn poep steeds erg stinkt?

  Wanneer je poep altijd sterker ruikt dan normaal, kan dit wijzen op veel eiwit in je voeding, maar soms ook op spijsverteringsproblemen of een andere balans van bacteriën in je darmen. Blijft de geur langere tijd afwijkend, overleg dan met je arts.